Thứ Bảy, 11 tháng 7, 2015

NGÀY ẤY VÀ BÂY GIỜ


                       501. Vị trí cầu vượt chợ Bến Thành năm 1969 và hiện nay.


                       502. Một đoạn đường Tự Do xưa cà cùng vị trí hiện nay.


                       503. Cổng chùa Xá Lợi năm 1963 và hiện nay.


                       504. Giao lộ Nguyễn Cư Trinh - Cống Quỳnh sau cơn mưa năm 1966 và hiện nay.


                       505. Hotel Victoria 937 Trần Hưng Đạo tháng 4 năm 1966 và hiện nay.


                       506. Đường Lê Lợi đoạn nằm giữa đường Phan bội Châu và Nguyễn Trung Trực xưa và nay.


                       507. Hotel Palace đường Nguyễn Huệ năm 1972 và nay.


                       508. Hotel Mai Loan góc Trương Công Định - Nguyễn An Ninh xưa và nay.


                       509. Xe xích lô máy trước nhà hát thành phố (trụ sở quốc hội) năm 1950, bên kia đường là khách sạn du theatre tiền thân hotel Caravelle.


                       510. Cầu Công Lý chụp từ hướng chùa Vĩnh Nghiêm xưa và nay.


Nguồn hình Tim Doling, Trung Ngo

Thứ Tư, 8 tháng 7, 2015


Những cây cầu gắn với

 lịch sử của Sài Gòn

28/06/2015 - 10:06 AM
Sở Giao thông Vận tải TP HCM đề xuất phá bỏ cầu Nhị Thiên Đường 1 khiến nhiều người Sài Gòn tiếc nuối. Hơn 300 năm hình thành và phát triển, vùng đất này có nhiều cây cầu gắn liền với lịch sử, ký ức sâu đậm của người dân.
Cầu Mống

cau-mong-end.jpg
Cầu Mống xưa. Ảnh tư liệu.



Nhắc đến Sài Gòn không thể không nhắc đến những cây cầu, bởi rất nhiều (trong tổng số 200 cây cầu lớn nhỏ) đã gắn với vùng đất này từ thuở mới được khai phá. Là một trong những cây cầu cổ xưa nhất còn sót lại ở Sài Gòn, cầu Mống bắc qua kênh Tàu Hủ - Bến Nghé, nối quận 1 và quận 4 (đất Khánh Hội xưa).​ ​Cầu đậm nét phương Tây, do công ty vận chuyển hàng hải Pháp Messageries Maritimes đầu tư và công ty Levallois Perret (tức Eiffel cũ) thi công vào năm 1893-1894.

Cầu dài 128 m, rộng 5,2 m, lề bộ hành rộng 0,5 m, xây bằng thép kiên cố. Thành cầu uốn cong có những khoảng trống, sơn xanh (ban đầu cầu có nước sơn màu đen). Hình dáng vòng cung giống cầu vồng nên người dân gọi tên là cầu Mống.

Trong giai đoạn thi công Đại lộ Đông - Tây và Đường hầm sông Sài Gòn, cầu được tháo dỡ hoàn toàn, sau khi công trình này hoàn tất thì cầu được lắp ghép lại theo nguyên bản và gia cố thêm phần trụ móng kèm trang bị chiếu sáng mỹ thuật. Hiện cầu hơn 100 tuổi đã được khôi phục dành cho người đi bộ, nơi chụp ảnh cưới, ngắm cảnh về đêm, đứng xem pháo hoa mỗi dịp lễ, tết của người dân Sài Gòn.


Cầu Thị Nghè

thi-nghe-e.jpg
Cầu Thị Nghè năm 1927. Ảnh tư liệu.



Cầu Thị Nghè bắc qua rạch Thị Nghè (đoạn gần hạ lưu đổ ra sông Sài Gòn), nối quận 1 và quận Bình Thạnh. Cầu được cho là do bà Nguyễn Thị Khánh, con gái quan khâm sai Nguyễn Cửu Vân xây vào 18 (khoảng năm 1725-1750) để chồng tiện đường qua Sài Gòn làm việc. Chồng bà là thư ký, đương thời gọi là ông Nghè, nên nhân dân gọi bà là Bà Nghè.

Năm 1867, cầu được làm lại bằng cầu sắt, đến năm 1970 được xây mới bằng bêtông cốt thép.​ ​Từ giữa thế kỷ 19, cầu được gọi là Thị Nghè cho đến nay. ​​​​​

Theo sử sách, vùng Thị Nghè xưa là nơi có khu ruộng Tịch Điền, đàn Xã Tắc, miếu thờ Thần Nông, đàn Tiên Nông (những cơ sở này nằm trước nhà thương dưỡng lão, nay là Trung tâm dưỡng lão Thị Nghè), miếu Văn Thánh...

Trên địa bàn Thị Nghè từng có một số cơ sở công nghiệp như: hãng Chén (nay là Công ty sứ Thiên Thanh), nhà máy Dây thép Thị Nghè (nay là Công ty vật tư Bưu Điện), hãng Dầu Phú Mỹ, hãng ôtô buýt (nay là trường Phú Mỹ), hãng Mỡ Guyonnet… Thị Nghè cũng là nơi xuất hiện một trong những nhà in đầu tiên của đất Sài Gòn: Nhà in kiêm nhà sách Joseph Nguyễn Văn Viết ra đời năm 1917.


Cầu sắt Bình Lợi


Binh-Loi.jpg
Cầu sắt Bình Lợi năm 1960. Ảnh: Panoramio



Bình Lợi là cầu sắt vượt sông Sài Gòn đầu tiên, được xây dựng và hoàn thành năm 1902. Cầu được kết cấu vòm thép, mặt gỗ, và có đường ray xe lửa nối Sài Gòn và Biên Hòa. Nhịp giữa quay được cho tàu qua, xây dựng bởi công ty Pháp Lavelois Perret (tên của công ty Eiffel do Gustav Eiffel, người kỹ sư xây tháp Eiffel sáng lập).​ ​

Sau 113 năm khai thác, cầu đã bị xuống cấp nghiêm trọng, chiều cao thông thuyền của cầu chỉ còn 1,8 m nên khi có thủy triều lên, nhiều tàu đã mắc kẹt dưới gầm cầu. Bộ GTVT đang thực hiện dự án xây dựng cầu đường sắt Bình Lợi mới để thay thế cầu cũ. Cầu mới được xây cách cầu cũ 12 m về phía hạ lưu với độ thông thuyền 7 m để không ảnh hưởng đến giao thông thủy. Sau khi hoàn thành sẽ giúp vận tốc chạy tàu qua cầu Bình Lợi đạt 100 km/h.


Cầu chữ Y

cau-chu-y.jpg
Cầu chữ Y xưa. Ảnh tư liệu.



Cầu do người Pháp xây dựng vào cuối năm 1938 và hoàn thành năm 1941.​ Cầu nối quận 5 và quận 8 với ba nhánh giống như hình một chữ Y lớn: nhánh đường Nguyễn Biểu dài 175 m, nhánh Nguyễn Thị Tần dài 178,3 m; nhánh Hưng Phú dài 137 m. Tổng cộng chiều dài các nhánh là 490,3 m tính luôn đoạn cầu dẫn dài 913 m. Khu vực lồng cầu (ở giữa) có ba nhánh rộng 9 m, mỗi lề 0,7 m. Độ cao tĩnh không cách mặt nước là 6,3 m. Toàn bộ công trình khi xây dựng tiêu tốn 800 tấn thép và hơn 4.000 m3 bêtông.

Cầu được nhiều lần sửa chữa lớn vào các năm 1948, 1957, 1992. Ngày 30/9/2006, trong chương trình cải tạo về giao thông của thành phố, nhánh cầu chữ Y phía quận 5 được hạn chế xe để tháo dỡ và xây lại cầu mới để đảm bảo độ cao đi dưới đường Đại lộ Đông - Tây.

Cầu Bông (còn có tên là cầu Cao Miên) 

Theo cố nhà văn Sơn Nam, cầu Bông được xây dựng vào khoảng thế kỷ 18, có sách ghi năm 1736. Đây là một trong những cầu được xây dựng đầu tiên ở vùng đất Sài Gòn. Cầu này được làm bằng gỗ, nhỏ và ngắn nhưng khá nổi tiếng của đất Sài Gòn - Gia Định. Ban đầu cầu có tên là Cao Miên vì có một Phó vương Cao Miên lúc đó đang xin tá túc tại Bến Nghé, cho bắc qua sông để tiện việc đi lại (Sách Thành phố bất khuất do NXB TPHCM in năm 1984).

cau-bong-4981-1435139810.jpg
Câu Bông cũ trước khi được xây mới vào năm 2013. Ảnh: Panoramio.



Về cái tên cầu Bông có nhiều giả thiết, nhưng giả thiết được nhiều nhà nghiên cứu vùng đất Sài Gòn nhắc đến nhiều nhất là sau khi Tả quân Lê Văn Duyệt xây dựng một vườn hoa gần cầu này thì dân gian bắt đầu gọi là cầu Hoa. Sau này, người dân phải đọc trại thành cầu Huê vì kiêng tên bà Hồ Thị Hoa là vợ vua Minh Mạng, mẹ vua Thiệu Trị (triều Nguyễn). Sau cùng, người dân Sài Gòn đổi hẳn tên cây cầu này là cầu Bông (bông là hoa theo cách gọi của người miền Nam) cho đến nay.

Trải qua hơn 200 năm lịch sử, cầu Bông nhiều lần bị phá hủy, đánh sập nhưng nó vẫn được xây mới ngay tại vị trí cũ. Bởi đây là cây cầu huyết mạch nối liền hai vùng thị tứ của vùng đất Sài Gòn xưa kia. Trước 1975, cầu Bông được xem là trọng yếu nhất nối liền vùng Đakao của đô thành Sài Gòn với trung tâm tỉnh Gia Định (đóng tại khu vực chợ Bà Chiểu ngày nay.

Tháng 10/2013, cầu Bông xây dựng từ trước năm 1975 được tháo dỡ để xây dựng mới. Cầu Bông mới được thông xe vào tháng 6/2014 với độ tỉnh không được nâng cao thêm tạo thuận lợi cho các phương tiện đi trên đường Hoàng Sa và Trường Sa được lưu thông thông suốt dưới dạ cầu.


Cầu Nhị Thiên Đường

nhi-thien-duong.jpg
Cầu Nhị Thiên Đường 1: Ảnh: Panoramio.



Là một trong nhưng cầu già cỗi nhất Sài Gòn, Nhị Thiên Đường dài khoảng 1 km được xây dựng từ năm 1925, bắc qua Kênh Đôi quận 8 của vùng Chợ Lớn. Cầu không chỉ có bề dày lịch sử, mà còn là cửa ngõ kết nối Chợ Lớn với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, qua quốc lộ 50.

Điểm đặc biệt của công trình là hàng cột xanh rêu trên cầu (tương tự sắc xanh của ô cửa sổ trong các biệt thự Pháp xưa cũ) và các mái vòm cong dưới chân cầu giống nhưng các cầu cổ nổi tiếng ở châu Âu. Ngoài ra, dù được xây trong thời đại hoàng kim của cầu sắt nhưng Nhị Thiên Đường lại ngoại lệ khi được thiết kế hoàn toàn bằng bêtông cốt thép.

Sau 90 năm, cầu được cho là đã bị xuống cấp nghiêm trọng, Sở GTVT TP HCM đề nghị chi khoảng 163 tỷ đồng để xây mới cầu với kiểu dáng, kết cấu tương tự cầu Nhị Thiên Đường 2. Vị trí cầu mới cần dịch chuyển về phía cầu cũ nhằm giảm chi phí bồi thường. Quá trình xây dựng sẽ có nghiên cứu thiết kế khôi phục (lan can, chiếu sáng, trang trí…) để gợi nhớ nét kiến trúc của cầu Nhị Thiên Đường hiện hữu.

                                                                                                Hữu Nguyên

(Nguồn Vnexpress)

Thứ Ba, 7 tháng 7, 2015

NGÀY ẤY VÀ BÂY GIỜ


                        471. Góc Trương Công Định - Lê Lai nâm 1965 và hiện nay.


                        472. Quai de Belgique cạnh Arroyo Chinois (Bến Nghé) năm 1885 và hiện nay.


                        473. Pointe des Blagueurs đầu 1900 và hiện nay.


                        474. Đường Phan Văn Đạt nhìn ra công trường Mê Linh xưa và nay.


                        475. Bệnh viện Saint - Paul năm 1950 và hiện nay.


                        476. Giao lộ  Khổng Tử - Tổng Đốc Phương năm 1950 và hiện nay.


                        477. Công trường Lam Sơn nhìn từ khách sạn Continental xưa và nay.


                        478. Đường ray xe lửa trên đường Nguyễn Thượng Hiền  khi xưa và hiện nay.


                        479. Đầu đường  Huỳnh Thúc Kháng khi xưa và hiện nay.


                        480. Tòa đại sứ Hoa Kỳ (cũ) tại đường Hàm Nghi - Võ Di Nguy khi xưa và hiện nay.


Nguồn hình Tim Doling

Chủ Nhật, 5 tháng 7, 2015

NGÀY ẤY VÀ BÂY GIỜ


                         491. Dinh Độc Lập lúc đang xây năm 1963 và cùng vị trí hiện nay.


                         492. Nhà hàng Croix du sud năm 1950 về sau là nhà hàng Tự Do và hiện nay.


                         493. Góc Công Lý - Lê Lợi năm 1966 và hiện nay.


                         494. Tòa nhà Hôtel du Controle financier số 12 đường Norodom, từ năm 1917 đến năm 1925 được dùng làm bảo tàng thành phố (tiền thân Bảo tàng trong thảo cầm viên) và vị trí hiện nay đã bị dỡ bỏ.



                                                      Tòa nhà trên năm 2010


                         495. Góc Pasteur - Lê Lợi (trước bưu điện quận 1) trong một trận mưa năm nào và vị trí hiện nay.


                         496. Đại lộ Charner đầu thế kỷ 20 và đường Nguyễn Huệ hiện nay.



                         497. Vị trí bãi xa ngựa trước nhà ga Sài Gòn năm 1938 và vị trí hiện nay.


                         498. Góc Tự Do - Lê Thánh Tôn năm 1971 và hiện nay.



                         499. Đường Lagrandière (Gia Long) đối diện qua khám lớn đầu thế kỷ 20 và cùng vị trí hiện nay.



                         500. Ty ngân khố năm 1940 đường Charner (Nguyễn Huệ) và hiện nay là kho bạc nhà nước của thành phố.



Nguồn hình Tim Doling, Trung Ngo

Thứ Bảy, 4 tháng 7, 2015


TP.HCM công nhận nhiều trường học là

di tích, nghiêm cấm xâm phạm


Ngoài những trường học này còn có những công trình kiến trúc cổ như đền thờ Vua Hùng tại Thảo Cầm Viên, viện Pasteur… Từ nay những di tích này sẽ được bảo vệ nghiêm với nhiều quy định.

Mới đây UBND TP. HCM đã ra quyết định về xếp hạng di tích cấp Thành phố đối với ba trường học là THCS Hồng Bàng, THPT chuyên Lê Hồng Phong, THPT Marie Curie. Đây đều là những ngôi trường có kiến trúc đặc sắc với tuổi đời gần 100 năm.



Trường Collège Pétrus Ký vào những năm đầu của Thế kỷ 20. (Ảnh: Internet)


Trường THCS Hồng Bàng mang tên này từ năm 1967. Ngôi trường được xây dựng từ năm 1933 để dành riêng cho những con em của người Pháp đến Việt Nam làm việc và lập gia đình với người bản xứ.

Trường THPT Lê Hồng Phong được xây dựng vào năm 1927 và có tên là Collège Pétrus Ký. Trong khi đó trường THPT Marie Curie được mở cửa từ năm 1918, đây là ngôi trường dành riêng cho nữ sinh.

Ngoài các công trình nói trên, trong đợt này UBND TP còn xếp hạng di tích đối với nhiều công trình khác như: chùa Giác Hải (quận 6), hội quán Tam Sơn (quận 5), viện Pasteur (quận 3). Di tích kiến trúc nghệ thuật Đền thờ Hùng Vương (trong khuôn viên Thảo Cầm Viên, quận 1) và Di tích kiến trúc nghệ thuật mộ ông Nghị viên địa hạt Đặng Tân Xuân (trong khuôn viên Học viện Chính trị - Hành chính, quận 9).

Theo các quyết định công nhận, UBND TP nghiêm cấm mọi hoạt động khai thác, xây dựng trong khu vực di tích đã khoanh vùng bảo vệ. Trường hợp đặc biệt cần sử dụng đất đai khu vực di tích thì phải được Chủ tịch UBND TP cho phép.



Cổng trường Lê Quý Đôn. (Ảnh: delcampe.net)


Liên quan đến vấn đề này, UBND TP.HCM cũng vừa có ý kiến chỉ đạo với đề xuất cải tạo trường Lê Quý Đôn (quận 3). Theo đó ông Hứa Ngọc Thuận – Phó chủ tịch TP yêu cầu việc sửa chữa phải xem xét tổng thể mặt bằng đã xây dựng theo thiết kế của những năm 1977.


Bên cạnh đó UBND TP cũng không chấp thuận một số đề nghị của đề án như “bổ sung hạng mục tầng hầm” tại khu B hay xay chen vào khu E.

Ngôi trường này được đổi tên thành Lê Quý Đôn từ năm 1967. Trước đó khi thành lập vào năm 1874 trường có tên gọi Collège Chasseloup – Laubat, tới năm 1954 thì đổi thành Jean Jacques Rousseau.




Một góc trường Lê Quý Đôn hiện nay.


Như vậy tính đến nay TP.HCM đã có 156 di tích được xếp hạng và 250 công trình thuộc danh sách cần bảo tồn. Với lịch sử hơn 300 năm, các công trình tại TP.HCM đã số chỉ có tuổi đời trên dưới 100 năm. Tuy nhiên đây đều là những nơi gắn liền với lịch sử xây dựng, phát triển của TP này và có ý vị trí rất quan trọng trong tâm thức người dân.



                                                                                                            Nguyễn Cường
Link: http://infonet.vn/tphcm-cong-nhan-nhieu-truong-hoc-la-di-tich-nghiem-cam-xam-pham-post168160.info

Trùng tu nguyên mẫu ngôi trường 140 tuổi của

 Sài Gòn


 Trường Lê Quý Đôn sẽ được cải tạo, sửa chữa theo nguyên mẫu, bảo đảm kiến trúc, mỹ thuật… nhằm bảo tồn di tích.

Phó Chủ tịch UBND TP Hứa Ngọc Thuận chỉ đạo việc cải tạo, sửa chữa mở rộng trường Lê Quý Đôn (gồm 2 cấp học THPT và THCS) phải xem xét tổng thể mặt bằng đã xây dựng theo đồ án thiết kế từ năm 1877, cần phục dựng lại hàng rào của trường tổng thể cho cả khu vực.
Trường Lê Quý Đôn được tiếp quản, sử dụng từ sau ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, là công trình cần bảo tồn. Vì vậy, phương án cải tạo, sửa chữa khu B phải theo nguyên mẫu, bảo đảm kiến trúc, mỹ thuật; không bổ sung hạng mục tầng hầm để xe. Không chấp thuận xây chen khu E, giữ nguyên hiện trạng khu A, phục chế lại Nhà truyền thống, khu Hiệu bộ (phòng làm việc Ban giám hiệu); cải tạo công viên cây xạnh trang trọng hơn, cần bố trí sân chơi, nơi tập thể dục cho học sinh; tính toán kỹ khu vực để xe cho giáo viên và học sinh.
Thành phố giao UBND quận 3 tiếp tục chỉ đạo Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình quận 3 khẩn trương hoàn thành chỉnh lại thiết kế, dự toán, báo cáo lại với UBND TP xem xét, quyết định.



Trường Lê Quý Đôn trước đây có tên là Collège Indigène được xây dựng năm 1874 và hoàn thành năm 1877 (ảnh Wikipedia)

Năm 1874, trường Lê Quý Đôn được ký quyết định thành lập nhằm phục vụ đào tạo con em người Pháp. Trường bắt đầu xây dựng năm 1874 và hoàn thành năm 1877 – trở thành trường trung học đầu tiên của Sài Gòn, có tên Collège Indigène (nghĩa là trường trung học bản xứ), sau này được đổi thành Chasseloup – Laubat (tên một vị tướng người Pháp).
Ban đầu, trường dạy học cho con em người Pháp, chương trình từ tiểu học đến tú tài. Sau này tiếp nhận thêm học sinh người Việt. Trường chia làm 2 khu: khu dành riêng học trò người Pháp và khu dành cho học trò Việt (có học thêm giờ Tiếng Việt). Tất cả đều học chương trình Pháp và thi tú tài Pháp.
Đến năm 1958, trường đổi tên là Lycée Jean - Jacques Rousseau (tên một nhà trí thức Pháp trong phong trào "Ánh Sáng" thế kỷ XVIII). Năm 1967, trường được đổi tên là Trung Tâm Giáo dục Lê Quý Đôn. Sau năm 1975, trường mang tên là trường THPT Lê Quý Đôn. Tuy nhiên, trường được phân tách thành 2 khu cho học sinh cấp II và học sinh cấp III.
Ngày 20/11/1998 dựng tượng đài nhà bác học Lê Quý Đôn ngay sau cổng trường. Trường Lê Quý Đôn là ngôi trường được thành lập sớm nhất tại Sài gòn và được chọn là một trong những di tích văn hóa của thành phố Hồ Chí Minh.
Đây là trường trung học sớm nhất của Nam Bộ nên thu hút được nhiều học sinh ưu tú mà sau này nhiều người đã thành đạt và còn vang danh như: Giáo sư Trần Văn Giàu, nhà văn hoá Vương Hồng Sển, bác sĩ Nguyễn Văn Hưởng (nguyên Bộ trưởng Bộ Y Tế), nhân sĩ yêu nước Phan Văn Chương, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn… Đặc biệt, Quốc vương Campuchia Norodom Sihanouk cũng đã từng học tập tại trường Lê Quý Đôn.
Từ sau ngày đất nước thống nhất, trường Lê Quý Đôn đã đạt nhiều thành tích xuất sắc trong mọi hoạt động. Năm học 1997 - 1998, Trường vinh dự được đón nhận Huân chương Lao Động hạng 3.
                                                                                                          
                                                                                                     Quốc Anh
Link: http://dantri.com.vn/xa-hoi/trung-tu-nguyen-mau-ngoi-truong-140-tuoi-cua-sai-gon-1093737.htm

Thứ Sáu, 3 tháng 7, 2015

NGÀY ẤY VÀ BÂY GIỜ


                        461. Banque de l'Indochine nhìn từ Khánh Hội và cùng vị trí hiện nay.


                        462. Góc  Nguyễn Huệ - Lê Lợi xưa và nay.


                        463. Ngả tư Nguyễn Văn Thinh - Tự Do xưa và nay.


                        464. Dãy tiệm từ số 18-30 Trần Hưng Đạo năm 1968 và vị trí hiện nay.


                        465. Đường Nguyễn Thiệp xưa và nay.


                        466. Một tai nạn tại góc ngả tư Hai Bà Trưng - Hiền Vương khi xưa và vị trí đó hiện nay.


                        467. Ngả ba Đinh Tiên Hoàng - Nguyễn Văn Giai năm 1968 và hiện nay.


                        468. Giao lộ Nguyễn Huệ - Huỳnh Thúc Kháng khi xưa và hiện nay.


                        469. Giao lộ Pasteur - Lê Lợi  năm 1973 và hiện nay.


                        470. Cổng thành Gia Định ở giao lộ Lê Văn Duyệt - Chi Lăng khi xưa và hiện nay.


Nguồn hình Tim Doling

  Tết Sài Gòn trăm năm trước ra sao?   Biết những gì xảy ra trong quá khứ xa xưa dường như là mơ ước muôn đời của con người. Bởi trong c...